Zginęli za ratowanie Żydów. W Obrytem upamiętnią dwóch mieszkańców regionu
W poniedziałek 23 listopada 2026 roku w Obrytem w powiecie pułtuskim odbędzie się uroczystość upamiętniająca Antoniego Biernackiego i Józefa Dziewulskiego - mieszkańców regionu zamordowanych przez Niemców za pomoc Żydom podczas II wojny światowej.
Organizatorem wydarzenia jest Instytut Pileckiego, który przygotowuje je wspólnie z władzami Powiatu Pułtuskiego i Gminy Obryte. Uroczystość będzie 43. upamiętnieniem realizowanym w ramach programu "Zawołani po imieniu". Po dodaniu nazwisk Biernackiego i Dziewulskiego lista osób uhonorowanych w ramach inicjatywy będzie liczyć 109 osób.
Ostrzegł siostrę i uratował ukrywaną rodzinę
Historia Antoniego Biernackiego i Józefa Dziewulskiego wiąże się z wydarzeniami z lata 1943 roku. Wówczas niemiecka żandarmeria, w wyniku donosu, rozpoczęła poszukiwania Żydów ukrywanych przez Stanisławę i Antoniego Biernackich we wsi Rozdziały.
W pomoc zaangażował się również Józef Dziewulski, sołtys sąsiedniego Gostkowa i prywatnie brat Stanisławy Biernackiej. Gdy Niemcy rozpoczęli poszukiwania, celowo wskazał im błędny adres. Jednocześnie ostrzegł siostrę o grożącym niebezpieczeństwie. Dzięki jego postawie ukrywana rodzina uniknęła aresztowania podczas pierwszej rewizji.
Niemcy nie zrezygnowali jednak z dalszych poszukiwań. 9 września 1943 roku przeprowadzili kolejną obławę, tym razem w gospodarstwie Marcjanny i Zygmunta Malickich. Na miejscu zamordowali ukrywającą się tam żydowską kobietę oraz dziewczynkę o imieniu Halina.
Aresztowania i śmierć w obozach koncentracyjnych
Dzień po tragicznych wydarzeniach rozpoczęła się fala niemieckich represji. Aresztowany został Józef Dziewulski. W listopadzie 1943 roku Niemcy zatrzymali również Antoniego Biernackiego.
Obaj mężczyźni trafili do niemieckich obozów koncentracyjnych, gdzie ponieśli śmierć. Antoni Biernacki zginął w KL Gross-Rosen w marcu 1944 roku. Pośmiertnie został uhonorowany tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
Józef Dziewulski, sołtys Gostkowa, zginął w KL Mauthausen w kwietniu 1945 roku. Ich losy są świadectwem odwagi i poświęcenia mieszkańców regionu, którzy mimo śmiertelnego zagrożenia nie pozostali obojętni na los prześladowanych.
109 osób upamiętnionych w programie "Zawołani po imieniu"
Poniedziałkowa uroczystość w Obrytem będzie 43. wydarzeniem organizowanym w ramach programu "Zawołani po imieniu", prowadzonego przez Instytut Pileckiego. Jego celem jest przywracanie pamięci o Polakach zamordowanych przez Niemców za niesienie pomocy Żydom podczas II wojny światowej.
Podczas wydarzenia odsłonięta zostanie tablica poświęcona Antoniemu Biernackiemu, Józefowi Dziewulskiemu oraz dwóm nieznanym z nazwiska Żydówkom. Po uroczystości grono osób upamiętnionych w ramach programu będzie liczyło 109 osób.
Program uroczystości w Obrytem - 23 listopada 2026 r.
Uroczystości rozpoczną się o godzinie 12.00 Mszą Świętą w kościele pw. Świętej Trójcy w Obrytem.
O godzinie 13.00 zaplanowano odsłonięcie tablicy upamiętniającej bohaterów. Odbędzie się ono na placu przed Gminną Biblioteką Publiczną w Obrytem.
Wydarzenie będzie okazją do oddania hołdu ludziom, którzy za swoją odwagę i pomoc prześladowanym zapłacili najwyższą cenę, a także do przypomnienia historii ofiar niemieckich represji z powiatu pułtuskiego.

źródło: Parafia w Obrytem




Komentarze
Komentarze publikowane pod artykułami są prywatnymi opiniami użytkowników portalu.
Właściciel portalu nie ponosi odpowiedzialności za treść tych opinii.