Uchwała budżetowa to dokument o fundamentalnym znaczeniu dla funkcjonowania każdego samorządu. Określa nie tylko wysokość planowanych dochodów i wydatków, ale przede wszystkim wyznacza kierunki rozwoju gminy na nadchodzące dwanaście miesięcy. To budżet decyduje o tym, które drogi zostaną wyremontowane, jakie inwestycje będą realizowane i w jaki sposób zostaną zaspokojone potrzeby mieszkańców.
Priorytety na 2026 rok
Podczas sesji Urszula Wołosiewicz, wójt gminy Zaręby Kościelne, szczegółowo omówiła założenia projektu budżetowego, wskazując na planowane inwestycje oraz obszary, które w nadchodzącym roku wymagać będą szczególnej uwagi i zaangażowania organizacyjnego ze strony urzędu.
Prezentacja projektu budżetu to tradycyjnie jeden z najważniejszych momentów w kalendarzu pracy samorządu. Wójt, jako organ wykonawczy gminy, ma obowiązek przedstawić radnym kompleksową wizję finansową na kolejny rok, uwzględniającą zarówno bieżące potrzeby mieszkańców, jak i długofalowe cele rozwojowe.
Urszula Wołosiewicz w swoim wystąpieniu podkreśliła znaczenie zaplanowanych inwestycji infrastrukturalnych, które mają przyczynić się do poprawy jakości życia mieszkańców wszystkich sołectw wchodzących w skład gminy Zaręby Kościelne.
Ponad 26 mln zł dochodów
Uchwalony budżet gminy Zaręby Kościelne na rok 2026 zakłada dochody w łącznej wysokości 26.406.054,80 zł. To kwota, która pozwala na realizację bieżących zadań samorządu, jak i planów inwestycyjnych.
W strukturze dochodów dominują dochody bieżące, które ustalono na poziomie 22.358.032 zł, co stanowi ponad 84% wszystkich wpływów budżetowych. Obejmują one przede wszystkim udziały w podatkach państwowych, subwencje, dotacje celowe na zadania własne i zlecone oraz dochody własne gminy. Pozostałą część stanowią dochody majątkowe w kwocie 4.048.022,80 zł, czyli głównie środki pozyskane na realizację projektów inwestycyjnych, w tym potencjalne dofinansowania z funduszy zewnętrznych.
Struktura dochodów gminy Zaręby Kościelne odzwierciedla typowy model finansowania jednostek samorządu terytorialnego w Polsce, gdzie znaczącą rolę odgrywają transfery z budżetu państwa, przy jednoczesnym dążeniu do maksymalizacji dochodów własnych.
Wydatki budżetowe niedużo mniejsze
Po stronie wydatków budżet na rok 2026 przewiduje łączne nakłady w wysokości 25.635.050,76 zł. Kwota jest niższa od planowanych dochodów, co oznacza, że gmina zamierza wypracować nadwyżkę budżetową.
Wydatki bieżące, czyli środki przeznaczone na codzienne funkcjonowanie gminy, ustalono na poziomie 18.616.749,96 zł. Obejmują one m. in. wynagrodzenia pracowników, utrzymanie obiektów użyteczności publicznej, realizację zadań oświatowych, pomoc społeczną oraz gospodarkę komunalną.
Istotne z perspektywy rozwoju gminy są wydatki majątkowe, które zaplanowano na kwotę 7.018.300,80 zł. Środki zostaną przeznaczone na inwestycje, które zmienią oblicze gminy Zaręby Kościelne i przyczynią się do poprawy infrastruktury służącej mieszkańcom przez wiele kolejnych lat.
Szczegóły programu inwestycyjnego
Sztandarowym elementem budżetu gminy Zaręby Kościelne na rok 2026 jest program inwestycji drogowych. Na realizację zadań inwestycyjnych zaplanowano wydatki w kwocie 3.055.000 zł, przy czym zdecydowana większość tych środków zostanie przeznaczona właśnie na budowę i rozbudowę dróg gminnych.
Szczegółowy wykaz planowanych inwestycji drogowych:
1. Rozbudowa drogi gminnej Uścianek Wielki - Pułazie - Pętkowo Wielkie
To największa pojedyncza inwestycja przewidziana w budżecie na 2026 rok. Rozbudowa arterii komunikacyjnej łączącej trzy miejscowości ma duże znaczenie dla poprawy dostępności komunikacyjnej części gminy. Realizacja przedsięwzięcia przyczyni się do poprawy komfortu i bezpieczeństwa podróżowania dla mieszkańców tych miejscowości. Planowany koszt: 1.485.000 zł.
2. Budowa drogi w miejscowości Kępiste-Borowe
Milion złotych zostanie zainwestowany w budowę nowej drogi w miejscowości Kępiste-Borowe. To odpowiedź na oczekiwania mieszkańców miejscowości, którzy od dawna sygnalizowali potrzebę poprawy infrastruktury drogowej w swojej okolicy.
3. Budowa drogi wewnętrznej w miejscowości Zaręby Kościelne
W siedzibie gminy również zaplanowano inwestycję drogową. Budowa drogi wewnętrznej w Zarębach Kościelnych to element szerszej strategii rozwoju centrum administracyjnego gminy i poprawy jakości infrastruktury w bezpośrednim otoczeniu głównych obiektów użyteczności publicznej. Planowany koszt: 440.000,00 zł
4. Rozbudowa drogi w miejscowości Kępiste-Borowe - dokumentacja projektowa
Oprócz bezpośredniej realizacji inwestycji w Kępistych-Borowych, gmina zamierza również przygotować dokumentację projektową dla kolejnego etapu rozbudowy dróg w miejscowości. To świadczy o długofalowym planowaniu i przygotowywaniu gruntu pod przyszłe inwestycje. Planowany koszt: 80.000,00 zł
5. Rozbudowa drogi w miejscowości Rawy-Gaczkowo - dokumentacja projektowa
Podobnie jak w przypadku Kępist-Borowych, również dla miejscowości Rawy-Gaczkowo zaplanowano opracowanie dokumentacji projektowej, która umożliwi realizację inwestycji drogowej w kolejnych latach.
Zdrowe finanse gminy. Nadwyżka budżetowa i operacyjna
Jednym z najważniejszych wskaźników oceny kondycji finansowej jednostki samorządu terytorialnego jest zdolność do generowania nadwyżki budżetowej. Budżet gminy Zaręby Kościelne na rok 2026 zakłada wypracowanie nadwyżki w wysokości 771.004,04 zł.
Zgodnie z przyjętą uchwałą, środki zostaną w całości przeznaczone na spłatę wcześniej zaciągniętych kredytów i pożyczek. To odpowiedzialne podejście do zarządzania finansami publicznymi, które pozwala na systematyczne zmniejszanie obciążeń dłużnych gminy.
Pozytywnym sygnałem dla mieszkańców i potencjalnych inwestorów jest nadwyżka operacyjna w wysokości 3.741.282,04 zł. Nadwyżka operacyjna, czyli różnica między dochodami bieżącymi a wydatkami bieżącymi, jest jednym z najważniejszych wskaźników ocenianych przez instytucje finansowe.
Wysoka nadwyżka operacyjna świadczy o tym, że gmina Zaręby Kościelne efektywnie zarządza bieżącymi wydatkami, posiada zdolność do finansowania inwestycji ze środków własnych, ma potencjał do zaciągania zobowiązań na realizację nowych projektów oraz utrzymuje bezpieczny poziom płynności finansowej.
Odpowiedzialna polityka finansowa
Transparentność w kwestii zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego jest jednym z fundamentów demokratycznego zarządzania finansami publicznymi. Budżet gminy Zaręby Kościelne na rok 2026 zawiera szczegółowe informacje dotyczące przychodów, rozchodów oraz planowanego poziomu zadłużenia.
W zakresie przychodów budżetowych zaplanowano kwotę 200.000 zł z tytułu zaciąganych kredytów. Jednocześnie rozchody budżetu ustalono na poziomie 971.004,04 zł, które zostaną przeznaczone na spłatę wcześniej zaciągniętych kredytów i pożyczek. Oznacza to, że w ujęciu netto zadłużenie gminy ulegnie zmniejszeniu o ponad 770 tys. zł.
Według przyjętego projektu budżetowego, zadłużenie gminy na koniec roku 2026 wyniesie 5.902.748,04 zł. W kontekście całkowitych dochodów budżetowych przekraczających 26 mln zł, jest to poziom bezpieczny i mieszczący się w ustawowych limitach zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego.
Rada gminy ustaliła również limity zobowiązań, które wójt może zaciągać w ramach swoich kompetencji. Limit na pokrycie występującego w ciągu roku przejściowego deficytu ustalono na 3.000.000 zł, w tym 2.000.000 zł na wyprzedzające finansowanie działań finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. Dodatkowo ustalono limit zobowiązań z tytułu zaciąganych kredytów na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań w kwocie 200.000 zł.
Ustalenie limitu na wyprzedzające finansowanie projektów unijnych świadczy o tym, że gmina aktywnie przygotowuje się do pozyskiwania środków z budżetu Unii Europejskiej i zamierza wykorzystywać dostępne mechanizmy wsparcia zewnętrznego.
REKLAMA
Bezpieczeństwo finansowe na wypadek nieprzewidzianych sytuacji
Odpowiedzialne planowanie budżetowe wymaga uwzględnienia rezerw finansowych, które mogą zostać uruchomione w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych okoliczności. Budżet gminy Zaręby Kościelne na rok 2026 przewiduje dwa rodzaje rezerw - ogólną i celową na zarządzanie kryzysowe.
Rezerwa ogólna to środki, które mogą zostać przeznaczone na dowolne wydatki nieprzewidziane w budżecie. Decyzję o jej uruchomieniu podejmuje wójt w ramach swoich kompetencji, informując następnie radę gminy o sposobie wykorzystania tych środków. Rezerwę ustalono na 30.000 zł.
Zgodnie z ustawą o zarządzaniu kryzysowym, każda gmina ma obowiązek utworzenia rezerwy celowej na realizację zadań własnych z zakresu zarządzania kryzysowego. W budżecie gminy Zaręby Kościelne rezerwa ta wynosi 50.000 zł i może zostać uruchomiona w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych, takich jak klęski żywiołowe, katastrofy czy inne zdarzenia zagrażające życiu, zdrowiu lub mieniu mieszkańców.
Szerokie kompetencje wójta w zarządzaniu budżetem
Uchwała budżetowa, oprócz określenia kwot dochodów i wydatków, zawiera również szereg upoważnień dla wójta gminy, których celem jest zapewnienie elastyczności w bieżącym zarządzaniu finansami publicznymi.
Urszula Wołosiewicz została upoważniona do zaciągania kredytów i pożyczek na pokrycie występującego w ciągu roku przejściowego deficytu budżetu. W trakcie roku budżetowego może bowiem wystąpić sytuacja, gdy wydatki chwilowo przewyższają wpływy, na przykład przed otrzymaniem transzy subwencji. W takich przypadkach wójt może zaciągnąć krótkoterminowy kredyt w ramach ustalonego limitu.
Kolejnym uprawnieniem jest możliwość lokowania wolnych środków budżetowych na rachunkach bankowych w innych bankach niż bank prowadzący obsługę budżetu gminy. Jeśli gmina dysponuje czasowo wolnymi środkami, wójt może je lokować w różnych instytucjach finansowych, maksymalizując w ten sposób przychody z odsetek.
Wójt otrzymała również upoważnienie do dokonywania zmian w planie wydatków bieżących w ramach działu na wynagrodzenia wraz z pochodnymi ze stosunku pracy, bez konieczności każdorazowego zwracania się do rady gminy. Podobne uprawnienie dotyczy wydatków majątkowych, gdzie wójt Wołosiewicz będzie mogła dokonywać zmian w planie dotyczących rocznych zadań inwestycyjnych w ramach działu, pod warunkiem, że przesunięcia nie powodują zmian kwot ogólnych wydatków majątkowych w danym dziale i nie doprowadzą do tworzenia nowych lub likwidacji istniejących zadań.
Szczególne uprawnienia dotyczą środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. Wójt może dokonywać zmian w planie dochodów i wydatków związanych ze zmianą kwot lub uzyskaniem płatności przekazywanych z budżetu środków europejskich, o ile zmiany te nie pogorszą wyniku budżetu. Analogiczne uprawnienie dotyczy zmian związanych ze zwrotem płatności otrzymanych z budżetu środków europejskich.
W związku z trwającym konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, wójt otrzymała również uprawnienia do elastycznego zarządzania środkami przeznaczonymi na pomoc obywatelom tego kraju. Może dokonywać zmian w planie dochodów i wydatków budżetu, w tym przeniesień wydatków między działami klasyfikacji budżetowej, w celu realizacji zadań związanych z pomocą uchodźcom.
Szczegółowa struktura budżetu
Budżet gminy Zaręby Kościelne na rok 2026 uwzględnia różnorodne źródła dochodów i kategorie wydatków, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz porozumień z innymi jednostkami administracji publicznej.
W zakresie zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych ustawami ustalono zarówno dochody, jak i wydatki związane z ich realizacją. Gmina wykonuje szereg zadań zleconych przez administrację rządową, otrzymując na ten cel dotacje celowe z budżetu państwa. Do najważniejszych należą: prowadzenie ewidencji ludności i dowodów osobistych, realizacja zadań z zakresu pomocy społecznej, wypłata świadczeń rodzinnych i alimentacyjnych oraz prowadzenie spraw z zakresu urzędu stanu cywilnego.
Istotnym elementem budżetu są dochody z tytułu wydawania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oraz powiązane z nimi wydatki na realizację zadań określonych w Gminnym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz w Gminnym Programie Przeciwdziałania Narkomanii. Wpływy z tytułu zezwoleń stanowią źródło finansowania działań profilaktycznych, obejmujących m. in. działania edukacyjne w szkołach, wsparcie dla osób uzależnionych i ich rodzin oraz finansowanie świetlic środowiskowych.
W budżecie uwzględniono również dochody z tytułu wpływów związanych z gromadzeniem środków z opłat i kar za korzystanie ze środowiska oraz wydatki związane z ochroną środowiska. Środki zostaną przeznaczane na zadania związane z ochroną powietrza atmosferycznego, gospodarkę wodną oraz ochronę przyrody i krajobrazu.
Wyodrębnioną część budżetu stanowią dochody z tytułu wpływów z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wydatki związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi, utrzymaniem czystości i porządku w gminie. Opłaty pobierane od mieszkańców są przeznaczane wyłącznie na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych, utrzymanie PSZOK-u, edukację ekologiczną mieszkańców oraz utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy.
Budżet uwzględnia także dochody i wydatki związane z realizacją zadań wykonywanych na podstawie porozumień i umów między jednostkami samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej. Odrębnie zaplanowano również dochody gromadzone na wydzielonych rachunkach dochodów jednostek budżetowych prowadzących działalność określoną w ustawie o systemie oświaty oraz wydatki nimi finansowane. Środki pochodzą m. in. z wynajmu pomieszczeń szkolnych i organizacji odpłatnych zajęć dodatkowych.
Dotacje dla podmiotów zewnętrznych
Gmina Zaręby Kościelne, podobnie jak inne jednostki samorządu terytorialnego, wspiera różnorodne podmioty realizujące zadania publiczne poprzez udzielanie dotacji. W budżecie na rok 2026 przewidziano dotacje na zadania realizowane przez podmioty należące i nienależące do sektora finansów publicznych.
Dotacje dla podmiotów z sektora finansów publicznych obejmują środki na zadania realizowane w ramach porozumień między jednostkami samorządu terytorialnego oraz dotacje dla jednostek organizacyjnych gminy. Z kolei dotacje dla podmiotów spoza sektora finansów publicznych kierowane są do organizacji pozarządowych realizujących zadania pożytku publicznego, klubów sportowych oraz na ochronę zabytków.
W budżecie przewidziano także różne rodzaje dotacji, w tym dotacje przedmiotowe związane z określonym rodzajem działalności, dotacje podmiotowe przeznaczone na bieżące funkcjonowanie określonych podmiotów oraz dotacje celowe służące realizacji konkretnych zadań lub projektów.
Pozytywna opinia Regionalnej Izby Obrachunkowej
Istotnym elementem procesu uchwalania budżetu jest opinia Regionalnej Izby Obrachunkowej, która sprawuje nadzór nad gospodarką finansową jednostek samorządu terytorialnego. Izba oceniła projekt budżetu gminy Zaręby Kościelne na rok 2026 pozytywnie, nie wnosząc do niego żadnych uwag.
Pozytywna opinia RIO potwierdza, że projekt budżetu jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, planowane dochody i wydatki są realistyczne oraz zbilansowane, wskaźniki zadłużenia mieszczą się w ustawowych limitach, a gmina posiada zdolność do realizacji zaplanowanych przedsięwzięć. Brak uwag ze strony organu nadzoru to najlepsza rekomendacja dla przyjętego dokumentu i świadectwo profesjonalizmu służb finansowych gminy przygotowujących projekt budżetu.
Realizacja i nadzór nad wykonaniem budżetu
Zgodnie z przyjętą uchwałą, wykonanie budżetu powierzono wójtowi gminy Zaręby Kościelne. Urszula Wołosiewicz, jako organ wykonawczy, będzie odpowiedzialna za terminową realizację dochodów budżetowych, racjonalne i celowe gospodarowanie środkami publicznymi, bieżące monitorowanie wykonania budżetu oraz składanie radzie gminy okresowych sprawozdań z realizacji budżetu.
Uchwała budżetowa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2026. Zgodnie z wymogami prawnymi, dokument podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Zaręby Kościelne. Mieszkańcy zainteresowani szczegółami uchwały budżetowej mogą zapoznać się z pełną treścią dokumentu wraz z załącznikami na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy Zaręby Kościelne.
Stabilny fundament rozwoju gminy
Główne cechy przyjętego budżetu to przede wszystkim nadwyżka budżetowa, gdzie dochody przewyższają wydatki o ponad 771 tys. zł. Pozytywnie należy odbierać wysoką nadwyżkę operacyjną sięgająca niemal 3,75 mln zł różnicy między dochodami a wydatkami bieżącymi. Na uwagę zasługują również znaczące nakłady inwestycyjne przekraczające 3 mln zł, które zostaną przeznaczone na infrastrukturę drogową. Istotnym elementem jest także systematyczna redukcja zadłużenia, ponieważ spłata zobowiązań przewyższa nowo zaciągane kredyty. Z kolei pozytywna opinia Regionalnej Izby Obrachunkowej potwierdza zgodność z prawem i realność przyjętych założeń.
Ostatecznie budżet został przyjęty jednogłośnie - 15 głosami "za". Rok 2026 zapowiada się jako okres intensywnych prac nad poprawą infrastruktury drogowej w gminie Zaręby Kościelne. Mieszkańcy miejscowości: Kępiste-Borowe, Pętkowo Wielkie, Pułazie, Uścianek Wielki oraz Zaręby Kościelne, mogą liczyć na wymierne efekty zaplanowanych inwestycji, które przez wiele lat będą służyć lokalnej społeczności.
Komentarze
Komentarze publikowane pod artykułami są prywatnymi opiniami użytkowników portalu.
Właściciel portalu nie ponosi odpowiedzialności za treść tych opinii.