Demografia główną przyczyną
Aby zrozumieć sytuację, nad którą pochylili się radni, należy w pierwszej kolejności spojrzeć na twarde dane demograficzne i organizacyjne. Z dokumentacji przedstawionej przez samorząd wyłania się obraz placówki, która od dłuższego czasu zmaga się z postępującym kryzysem frekwencyjnym.
Głównym problemem jest drastycznie spadający wskaźnik urodzeń w całej gminie oraz procesy migracyjne. Co jednak najbardziej zaskakujące, w samym obwodzie Szkoły Podstawowej w Starej Ruskołęce rodzi się relatywnie więcej dzieci niż w pozostałych miejscach gminy. Dlaczego zatem korytarze placówki pustoszeją? Okazuje się, że w murach tej konkretnej szkoły uczy się zaledwie 26% dzieci zameldowanych w jej obwodzie. Pozostali uczniowie edukują się w Szkole Podstawowej im. 18. Dywizji Piechoty Ziemi Łomżyńskiej w Andrzejewie lub w placówkach znajdujących się całkowicie poza terenem gminy.
Masowy odpływ uczniów doprowadził do poważnych problemów w organizacji procesu dydaktycznego. Ze względu na znikomą liczbę dzieci, dyrekcja była zmuszona do łączenia zajęć dla różnych roczników. Sytuacja w oddziale przedszkolnym stała się równie skomplikowana, w jednej grupie znalazły się dzieci w rozpiętości wiekowej od trzech do sześciu lat. Co więcej, w poprzednich latach braki kadrowe wśród uczniów były tak duże, że w szkole w ogóle nie utworzono obecnej klasy trzeciej, czwartej i piątej. Według władz gminy, taki stan rzeczy uniemożliwiał zapewnienie optymalnych warunków nauczania.
Głosowanie bez dyskusji
Likwidacja szkoły to proces wieloetapowy, ściśle regulowany przepisami ustawy Prawo oświatowe. Jak przypomniała sekretarz gminy Ewa Staniaszko, samorząd Andrzejewa wypełnił wszystkie wymagane prawem kroki.
Na początku grudnia 2025 wójt Beata Ponichtera pisemnie poinformowała wszystkich rodziców uczniów o rozważanych przez samorząd krokach. Żaden z rodziców nie wniósł uwag, ani nie odniósł się do przesłanego zawiadomienia. W styczniu 2026 wniosek trafił na biurko Mazowieckiego Kuratora Oświaty, który 6 lutego br. wydał opinię pozytywną. Jedyny oficjalny sprzeciw napłynął na początku marca 2026 ze strony organizacji związkowych: zarządu oddziału powiatowego ZNP oraz komisji międzyzakładowej NSZZ "Solidarność". Organizacje te z zasady w zdecydowanej większości przypadków wydają opinie negatywne w podobnych sprawach.
Podczas sesji, na której podjęto ostateczną uchwałę, punkt dotyczący likwidacji szkoły nie wywołał dyskusji. Wynik głosowania był jednoznaczny: dwunastu radnych opowiedziało się za likwidacją, dwie osoby zagłosowały przeciw, a jeden radny - Damian Jasko, będący pracownikiem likwidowanej szkoły - nie wziął udziału w głosowaniu.
Brak debaty na sesji może świadczyć o tym, że temat został dostatecznie przedyskutowany na wcześniejszych etapach, podczas dyżurów radnych i prac komisji. Może też oznaczać, iż argumenty demograficzne i finansowe przemawiające za zamknięciem placówki były na tyle przekonujące, że większość składu rady nie widziała potrzeby dalszych rozważań.
REKLAMA
Co dalej z uczniami i nauczycielami?
Samorząd Andrzejewa zapewnia, że na likwidacji placówki nie stracą ani uczniowie, ani nauczyciele.
Dzieci z obwodu likwidowanej szkoły będą kontynuować naukę w Szkole Podstawowej im. 18. Dywizji Piechoty Ziemi Łomżyńskiej w Andrzejewie. Tam też zapewniona będzie realizacja obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego oraz prawo do wychowania przedszkolnego dla dzieci trzyletnich i pięcioletnich.
Gmina podkreśla, że proponowane rozwiązanie nie zakłóci procesu dydaktyczno-wychowawczego, a uczniowie zyskają lepsze warunki kształcenia. Na potwierdzenie tych słów przytoczono wyniki egzaminu ósmoklasisty z 2025 roku, w Szkole Podstawowej w Andrzejewie były one wyższe niż w placówce w Starej Ruskołęce.
Kwestia dowozu - często najbardziej niepokojąca rodziców w przypadku likwidacji wiejskich szkół - również została zaadresowana. W gminie Andrzejewo od lat funkcjonuje dobrze zorganizowana sieć dowozu uczniów. Obecnie 22 uczniów korzysta z transportu do szkoły w Starej Ruskołęce i dla tej grupy zmieni się jedynie odległość do nowej placówki. Samorząd zapewnia, że nieznaczna różnica w odległości od miejsca zamieszkania nie wpłynie na możliwość udziału uczniów w zajęciach pozalekcyjnych, a po włączeniu dzieci do szkoły w Andrzejewie liczebność klas nie przekroczy ustawowych limitów.
Gwarancje złożono również wobec kadry pedagogicznej. Część nauczycieli już teraz pracuje w obu szkołach jednocześnie. Wszyscy nauczyciele zatrudnieni na czas nieokreślony, którzy nie nabędą praw emerytalnych, mają mieć zapewnione miejsce pracy w innych szkołach prowadzonych przez gminę Andrzejewo.
Kolejna szkoła na demograficznej mapie strat
Likwidacja Szkoły Podstawowej w Starej Ruskołęce wpisuje się w ogólnopolski trend zamykania małych, wiejskich i małomiasteczkowych szkół, wymuszony przez postępujący niż demograficzny i migrację młodych rodzin do miast. Według danych GUS liczba szkół podstawowych w Polsce systematycznie spada od lat, szczególnie dotkliwie proces dotyka małych miejscowości, w których szkoła często była nie tylko placówką edukacyjną, ale także centrum życia społecznego wsi.
Dla mieszkańców Starej Ruskołęki zamknięcie szkoły oznacza utratę instytucji, która - niezależnie od liczby uczniów - stanowiła ważny element tożsamości lokalnej społeczności. Z perspektywy samorządu i twardych danych demograficznych decyzja wydaje się jednak nieunikniona. Gdy trzy czwarte dzieci z obwodu szkoły i tak uczy się gdzie indziej, a w placówce brakuje uczniów do utworzenia kolejnych klas, utrzymywanie jej przy życiu staje się coraz trudniejsze do uzasadnienia, zarówno merytorycznie, jak i finansowo.
Szkoła Podstawowa w Starej Ruskołęce zakończy swoją działalność 31 sierpnia 2026 roku. Od 1 września br. uczniowie zasiądą w ławkach szkoły w Andrzejewie.
Komentarze
Komentarze publikowane pod artykułami są prywatnymi opiniami użytkowników portalu.
Właściciel portalu nie ponosi odpowiedzialności za treść tych opinii.