Z wizytą u przyjaciół w Brembate. Podróż subiektywna przez historię, pamięć i ludzkie relacje (zdjęcia)

Spotkanie odbyło się w ramach cyklu "Ścieżki historii i tradycji". Tym razem głównym bohaterem nie był jednak wyłącznie konkretny region czy wydarzenie historyczne, lecz relacje między ludźmi. Relacje, które zaczęły się od oficjalnych kontaktów samorządowych, a z czasem przerodziły się w prawdziwe więzi przyjaźni.

Opowiadając o Brembate di Sopra, prowadzący Andrzej Mierzwiński podkreślał, że była to podróż osobista, pokazująca nie tylko miejsca, zabytki i wydarzenia, ale przede wszystkim ludzi, którzy przez lata tworzyli historię współpracy polsko-włoskiej. To właśnie człowiek, jego pamięć, doświadczenia i otwartość na drugiego człowieka stały się najważniejszym motywem całego spotkania.

Od partnerstwa miast do przyjaźni mieszkańców

Historia kontaktów Ostrowi Mazowieckiej i Brembate rozpoczęła się w pierwszej dekadzie XXI wieku. Jak przypomniano podczas spotkania, około 2000 roku pojawiły się pierwsze inicjatywy, które z czasem doprowadziły do oficjalnego partnerstwa obu miejscowości. Początkowo była to współpraca oparta na kontaktach przedstawicieli samorządów, jednak bardzo szybko zaczęła obejmować kolejne grupy społeczne - nauczycieli, młodzież, artystów i wszelkich mieszkańców zaangażowanych w życie lokalnych społeczności.

Takie partnerstwa miast często zaczynają się od podpisania dokumentów, ale ich prawdziwa wartość pojawia się dopiero wtedy, gdy za oficjalnymi deklaracjami idą konkretne spotkania. W przypadku Ostrowi Mazowieckiej i Brembate di Sopra najważniejsze okazały się bezpośrednie kontakty, wspólne wydarzenia, wizyty, rozmowy i doświadczenia, które pozwoliły mieszkańcom obu stron lepiej się poznać.

W trakcie prezentacji Andrzej Mierzwiński podkreślał, że włoscy partnerzy bardzo szybko pokazali swoją otwartość i gościnność. Współpraca nie ograniczała się do formalnych spotkań urzędowych. Pojawiły się wydarzenia kulturalne, konferencje, koncerty oraz inicjatywy skierowane do młodszych pokoleń.

Muzyka, kultura i wspólne przeżycia

Jednym z ważnych elementów budowania relacji między miastami była kultura. Szczególne miejsce zajęła muzyka, która wielokrotnie łączyła mieszkańców obu miast. Podczas spotkania prelegent wspomniał wydarzenia związane z orkiestrami dętymi z Ostrowi oraz z Brembate oraz muzyczną tradycją włoskiego miasteczka, nawiązującą m. in. do postaci Gaetana Donizettiego.

Muzyka stała się przestrzenią spotkania dwóch tradycji. Nie wymagała tłumaczenia, pozwalała wspólnie przeżywać emocje i budować porozumienie. Koncerty, występy i wspólne wydarzenia artystyczne były okazją nie tylko do zaprezentowania własnej kultury, ale także do poznania kultury drugiej strony.

Podczas opowieści o Brembate wielokrotnie powracał motyw tego, że najważniejsze wspomnienia często nie dotyczą samych atrakcji turystycznych, lecz ludzi spotkanych podczas podróży. To rozmowa przy stole, wspólny spacer czy zwykła serdeczność mogą zostać w pamięci znacznie dłużej niż najbardziej znane miejsca.

Młodzi budują mosty

Szczególną rolę w historii współpracy odegrała młodzież. Wymiany młodych mieszkańców obu miast były jednym z najważniejszych sposobów na budowanie wzajemnego poznania. Młodzi Ostrowianie odwiedzali Brembate, poznawali włoskie rodziny, uczestniczyli w codziennym życiu swoich gospodarzy i odkrywali, że mimo różnic kulturowych wiele rzeczy jest wspólnych. Podobne doświadczenia przeżywali młodzi mieszkańcy Brembate di Sopra odwiedzający Polskę. Dla wielu uczestników takich wyjazdów była to pierwsza okazja do bliższego kontaktu z innym krajem i jego mieszkańcami.

Podczas spotkania prelegent zwracał uwagę, że właśnie takie doświadczenia mają największą siłę. Młody człowiek, który poznaje swoich rówieśników z innego kraju, przestaje postrzegać obce miejsce jako coś odległego i nieznanego. Zamiast tego zaczyna widzieć konkretne osoby - kolegów, przyjaciół, rodziny, zakochanych.

Nie zabrakło również wspomnień związanych z momentami rozstań. Po wielu wizytach pojawiały się emocje, wzruszenie i świadomość, że kończy się pewien etap, ale nie kończą się nawiązane relacje.

Pamięć o historii - spotkanie z Sybirakami

Jednym z bardziej poruszających fragmentów opowieści była część poświęcona wyjazdowi do Brembate z udziałem Sybiraków. Podróż była okazją do przedstawienia włoskim mieszkańcom dramatycznych losów Polaków zesłanych podczas II wojny światowej na Syberię.

Dla wielu mieszkańców Brembate di Sopra była to historia mało znana wcześniej. Szczególnie, że podczas wojny Polska i Włochy reprezentowały dwie przeciwstawne strony konfliktu - Włochy pod przywództwem Benito Mussoliniego były sojusznikiem Rzeszy Niemieckiej, a Polska była państwem alianckim.

Spotkania z osobami, które przeżyły deportacje, pozwoliły spojrzeć na historię nie tylko przez pryzmat dat i faktów, ale przede wszystkim przez doświadczenie konkretnych ludzi.

Ważnym elementem wizyty była również prezentacja polskiej historii i kultury. W bibliotece w Brembate przygotowano wystawę poświęconą polskim książkom oraz publikacjom dotyczącym polskich losów, między innymi deportacji i życia na zesłaniu. Jak widać, opowieść o trudnej przeszłości nie musi dzielić, może stać się punktem wyjścia do rozmowy, zrozumienia i wzajemnego szacunku.

Najważniejsi są ludzie

Jednym z najczęściej powracających tematów spotkania była włoska gościnność. Mierzwiński opowiadał o sytuacjach, które nie były zapisane w oficjalnych programach wizyt, ale właśnie one najbardziej zapadły w pamięć.

Szczególnie wyróżniały się spontaniczne gesty mieszkańców Brembate, np. zainteresowanie historią polskich gości, rozmowy, serdeczne przyjęcie i chęć podzielenia się własnym światem. Prowadzący przypomniał spotkanie w miejscu, podczas którego właściciel, dowiedziawszy się o obecności Sybiraków, przygotował wyjątkowy muzyczny wieczór będący wyrazem szacunku.

Andrzej Mierzwiński i zgromadzeni na sali, którzy pamiętają czasy nawiązania formalnej współpracy, wspominali m.in. tradycje polskich legionów we Włoszech, związki artystyczne i kulturalne oraz postacie, które na przestrzeni dziejów przyczyniały się do wzajemnego poznania Polski i Italii.

Przyjaźń, która trwa mimo przeszkód

Trwająca od 25 lat współpraca Ostrowi Mazowieckiej i Brembate di Sopra nie była pozbawiona trudnych momentów. Podczas spotkania wspomniano o wydarzeniach, które wpłynęły na tempo kontaktów, m. in. o tragediach dotykających lokalną społeczność oraz o ograniczeniach związanych z pandemią.

Mimo tych przeszkód idea współpracy przetrwała. Pojawiały się nowe inicjatywy, w tym kontakty sportowe i kolejne działania angażujące mieszkańców. To pokazuje, że prawdziwe partnerstwo nie zależy wyłącznie od oficjalnych wydarzeń. Jeśli między ludźmi powstała więź, może ona przetrwać nawet okresy ciszy i trudności.

Spotkanie "Z wizytą u przyjaciół w Brembate - podróż subiektywna" było opowieścią o miejscu, ale przede wszystkim o ludziach. O tym, że miasta mogą być połączone nie tylko umowami, lecz także wspólnymi przeżyciami.

Najważniejsze przesłanie tej podróży można zamknąć w prostym stwierdzeniu: granice państw dzielą mapy, ale nie muszą dzielić ludzi. Czasem wystarczy jedno spotkanie, jedna rozmowa i jedna wyciągnięta dłoń, aby rozpoczęła się historia, która trwa przez lata.