Pamiętamy o tych, którzy walczyli za Ojczyznę

Pecynka -miejsce pamięci

Największa bitwa w Puszczy Białej rozegrała się w ostatnich dniach sierpnia 1944 roku pod Pecynką. Starcie oddziałów Armii Krajowej wpisywało się w działania operacji "Burza", której celem było wystąpienie polskiego podziemia przeciwko okupantowi niemieckiemu w związku ze zbliżającym się frontem.

Pamięć o tamtych wydarzeniach jest wciąż żywa. Każdego roku, w rocznicę bitwy, w sierpniu oraz w pierwszą niedzielę września, w Pecynce spotykają się uczestnicy wydarzeń, ich rodziny, mieszkańcy regionu i osoby pragnące oddać hołd poległym. Ważnym elementem uroczystości jest Apel Poległych, podczas którego przywoływane są nazwiska tych, którzy oddali życie w walce o Ojczyznę.

Spacerując leśnym traktem dalej od głównego pomnika, żółtym szlakiem turystycznym, można dotrzeć do kolejnego miejsca pamięci - wspólnej mogiły 14 partyzantów Armii Krajowej rozstrzelanych przez Niemców 31 sierpnia 1944 roku.

Pamięć o ofiarach niemieckich represji

Bitwa pod Pecynką była częścią tragicznych wydarzeń, które dotknęły nie tylko żołnierzy podziemia, ale również ludność cywilną. W odwecie za działania partyzanckie i poniesione straty niemieckie oddziały dokonywały masowych mordów na mieszkańcach gminy Długosiodło oraz osobach, które szukały schronienia w lasach Puszczy Białej przed działaniami frontowymi.

31 sierpnia 1944 roku, w dniu starcia pod Pecynką, doszło do egzekucji w Małaszku. Niemcy rozstrzelali tam co najmniej 30 osób cywilnych. Zamordowanych upamiętnia pamiątkowa płyta ufundowana przez społeczeństwo gminy Długosiodło.

Zanim w tym miejscu stanął pomnik, znajdowała się tu zbiorowa mogiła. Ciała poległych zwożono furmankami i składano w mogile znajdującej się przy bramie wjazdowej do nieistniejącej już leśniczówki. Charakterystyczny kształt dawnego kwietnika zachowała podstawa dzisiejszego pomnika.

Lipniak Majorat - pamięć o 448 zamordowanych

Jednym z najbardziej tragicznych miejsc związanych ze zbrodniami niemieckimi w regionie jest Lipniak Majorat. 2 września 1944 roku wycofujące się oddziały Wehrmachtu dokonały tam egzekucji 448 osób. Wśród ofiar znalazły się matki z dziećmi oraz osoby starsze.

Miejsce tej tragedii upamiętnia pomnikowy głaz z napisem przypominającym o dokonanej zbrodni. Za nim znajduje się 16 betonowych krzyży, zgrupowanych w czterech kwaterach. To symboliczne miejsce przypomina o cywilnych ofiarach wojny i cenie, jaką lokalna społeczność zapłaciła za wydarzenia 1944 roku.

82. rocznica bitwy pod Pecynką

Tegoroczne uroczystości odbędą się 4 września 2026 roku w Pecynce. Organizatorzy zapraszają mieszkańców, rodziny poległych, przedstawicieli lokalnych społeczności oraz wszystkich, którym bliska jest pamięć o historii i bohaterach Armii Krajowej.

Program uroczystości:

11:15 - występ artystyczny dzieci z Publicznej Szkoły Podstawowej w Brudkach Starych,
12:00 - polowa Msza Święta.

Będzie to okazja, by wspólnie uczcić pamięć żołnierzy Armii Krajowej oraz wszystkich mieszkańców, którzy zginęli podczas wojennych wydarzeń w Puszczy Białej.

Pamięć o poległych nie jest jedynie wspomnieniem przeszłości. To także zobowiązanie wobec kolejnych pokoleń, by zachować wiedzę o historii własnej ziemi i ludziach, którzy w najtrudniejszych chwilach walczyli o wolną Polskę.

Zapraszamy do wspólnego udziału w uroczystościach 82. rocznicy bitwy pod Pecynką.

autor: Gmina Wąsewo